Geschillen ontstaan vaak niet alleen door een verschil van inzicht over de passende ondersteuning. De manier waarop een school onderzoekt, ouders betrekt, besluiten vastlegt en regie voert, is minstens zo belangrijk. Deze twee geanonimiseerde uitspraken laten zien wat scholen hiervan kunnen leren.

Verwijdering na een onzorgvuldig onderzoek

Casus
Een jonge leerling werd in april 2021 ingeschreven op een basisschool. De school liet hem aanvankelijk slechts een deel van de dag onderwijs volgen. Kort daarna liet de school de ouders weten dat de leerling niet langer welkom was en terug moest naar een andere basisschool. Volgens de school had de leerling één-op-éénbegeleiding nodig en kon zij niet in zijn ondersteuningsbehoefte voorzien.

De ouders vonden dat de school de leerling feitelijk verwijderde zonder zijn ondersteuningsbehoefte goed te onderzoeken. Ook had de school volgens hen onvoldoende bekeken welke begeleiding zij zelf kon bieden. De mededeling dat de leerling niet meer mocht komen, was bovendien niet vastgelegd in een formeel verwijderingsbesluit.

Advies van de Commissie
De Geschillencommissie Passend Onderwijs stelde vast dat sprake was van verwijdering, omdat de leerling al stond ingeschreven. De school had daarom eerst zorgvuldig onderzoek moeten doen naar de ondersteuningsbehoefte van de leerling. Ook moest zij haar eigen begeleidingsmogelijkheden in kaart brengen en daadwerkelijk benutten. De school had niet aangetoond dat dit voldoende was gebeurd. Het verzoek van de ouders werd gegrond verklaard.

Toelichting
Een school kan niet volstaan met de conclusie dat zij de ondersteuning niet kan bieden. Voor verwijdering is een zorgvuldig en aantoonbaar onderzoek nodig naar zowel de ondersteuningsbehoefte van de leerling als de eigen mogelijkheden van de school.

Wat kunnen scholen hiervan leren?

• Voer het onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte zorgvuldig uit en leg de bevindingen vast.
• Breng concreet in beeld welke begeleiding de school zelf kan inzetten en wat daarvan het resultaat is.
• Gebruik geen informele proefplaatsing als vervanging van de wettelijke toelatings- of verwijderingsprocedure.
• Neem een formeel, schriftelijk besluit en wijs ouders op de mogelijkheid van bezwaar.

Bron
GPO, publicatienummer 7756, geanonimiseerde uitspraak (2021)

Een OPP is geen vrijblijvend werkdocument

Casus
Een leerling startte in september 2024 in groep 1 van een basisschool en had vanaf het begin extra ondersteuning nodig. De school begon in oktober met een ontwikkelingsperspectief (OPP), maar stuurde de eerste versie pas eind maart 2025 aan de ouders. In juli ontvingen de ouders een nieuwe versie. Zij waren het niet eens met de manier waarop het OPP was opgesteld en met het voorgestelde perspectief richting speciaal basisonderwijs.

De ouders stelden dat geen duidelijk, op overeenstemming gericht overleg over het OPP had plaatsgevonden. Ook was hun niet om instemming gevraagd voor het handelingsdeel. Volgens hen hadden zij daardoor onvoldoende invloed gehad op de ondersteuning van hun kind.

De school zag het OPP als een werkdocument dat gaandeweg werd aangevuld. Zij wees erop dat regelmatig multidisciplinair overleg had plaatsgevonden en dat het OPP de vereiste inhoudelijke onderdelen bevatte.

Advies van de Commissie
De commissie oordeelde dat de gevolgde werkwijze niet voldeed aan de wettelijke procedure. Een OPP moet binnen zes weken nadat de extra ondersteuningsbehoefte is vastgesteld worden opgesteld. Binnen die periode moet de school op overeenstemming gericht overleg met de ouders voeren en moeten ouders hun instemmingsrecht op het handelingsdeel kunnen uitoefenen. Gewone multidisciplinaire overleggen gelden niet automatisch als dit overleg. De gesprekken moeten herkenbaar als overleg over het OPP worden gevoerd. Het verzoek werd gegrond verklaard.

Toelichting
Een inhoudelijk gevuld OPP is niet genoeg. Ook de procedure moet kloppen: tijdig opstellen, herkenbaar overleg voeren, ouders ruimte geven voor inbreng en instemming vragen voor het handelingsdeel.

Wat kunnen scholen hiervan leren?

• Start tijdig met het OPP en rond de vaststelling binnen de wettelijke termijn af.
• Benoem expliciet wanneer een gesprek het op overeenstemming gerichte overleg over het OPP is.
• Vraag ouders aantoonbaar om instemming met het handelingsdeel.
• Leg vast welke inbreng ouders hebben gegeven en hoe de school daarmee is omgegaan.
• Evalueer het OPP minimaal eenmaal per schooljaar met de ouders.

Bron
GPO, zaaknummer 123719, geanonimiseerd advies van 22 oktober 2025

De rode draad

Beide uitspraken benadrukken dat zorgvuldig handelen zichtbaar moet zijn in het dossier. Het gaat niet alleen om de professionele conclusie, maar ook om het onderzoek, het gesprek met ouders, de inzet van ondersteuning en een helder schriftelijk besluit. Tijdige betrokkenheid van de CPO en het samenwerkingsverband kan helpen om het proces zorgvuldig te laten verlopen, terwijl de verantwoordelijkheid voor toelating, ondersteuning en verwijdering bij het bevoegd gezag van de school blijft.

Praktische check voor schoolteams
Kunnen wij achteraf laten zien wat we hebben onderzocht, welke ondersteuning we hebben geprobeerd, hoe ouders zijn betrokken, welke afweging we hebben gemaakt en welk formeel besluit is genomen? Als één van deze onderdelen ontbreekt, is het verstandig het proces eerst aan te vullen.

Bronnen en leeswijzer

Deze nieuwsbrieftekst is een vereenvoudigde en geanonimiseerde weergave van twee gepubliceerde adviezen. De volledige uitspraak en de omstandigheden van de concrete zaak blijven leidend. Een GPO-advies is altijd verbonden aan de feiten en context van de betreffende zaak.

Geschillencommissie passend onderwijs: taak en werkwijze
Uitleg over gepubliceerde uitspraken van Onderwijsgeschillen